
سرویس ارزش افزوده (Value Added Service یا VAS) به خدماتی گفته میشود که شرکتهای ثالث روی شبکه اپراتورهای تلفن همراه ارائه میدهند و هزینه آن مستقیماً از اعتبار سیمکارت کسر میشود. در سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸، این سرویسها به یکی از پرشکایتترین موضوعات حوزه ارتباطات تبدیل شدند. وبآموز در شهریور ۱۳۹۸ ویدیویی کوتاه درباره سازوکار آنها منتشر کرد.
زنجیره ارزش افزوده
- اپراتور: همراه اول، ایرانسل یا رایتل که شبکه و صورتحساب را در اختیار دارد و سهم قابلتوجهی از درآمد را برمیدارد.
- اگریگیتور: شرکت واسطی که سرویسدهندگان را به اپراتور متصل میکند و سهم میبرد (مانند «تله پرومو»؛ گزارش).
- ارائهدهنده محتوا (CP): شرکتی که سرویس را تعریف میکند و بخش باقیمانده درآمد را دریافت میکند.
- تبلیغکننده: کانالها، اپلیکیشنها و حتی برنامههای تلویزیونی که کاربر را به عضویت هدایت میکنند.
روشهای عضوگیری ناخواسته
- صفحات فرود با وعده شارژ، اینترنت یا جایزه رایگان (نمونه ویراوس).
- اپلیکیشنهای تبلیغافزار که بدون اطلاع کاربر عضویت را فعال میکردند (نمونه شرکت راز).
- مسابقات پیامکی و کدهای ستارهمربع در تلویزیون (قرارداد توسکا).
- پیامکهای تبلیغاتی انبوه، حتی برای مشترکانی که پیامک تبلیغاتی را غیرفعال کرده بودند.
ابعاد
به گفته وزیر وقت ارتباطات، در سال ۱۳۹۷ یک شرکت متخلف روزانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان درآمد داشت و دهها میلیارد تومان از مبالغ دریافتشده غیرقانونی به مشترکان بازگردانده شد. با این حال، در آبان ۱۳۹۸ همچنان حدود ۲۲ میلیون نفر عضو این سرویسها بودند.
چه باید کرد؟
- کد #800* را شمارهگیری کنید، سرویسهای فعال را ببینید و همه را لغو کنید.
- با کد #6*800* مبالغی را که در گذشته بابت این سرویسها پرداختهاید ببینید.
- در صورت عضویت ناخواسته یا کسر اعتبار پس از لغو، از طریق سامانه ۱۹۵ شکایت کنید.
- به اعضای مسن خانواده کمک کنید همین کار را انجام دهند؛ آنها بیشترین قربانیان این سرویسها بودند.
راهنمای کاملتر: لغو سرویسهای ارزش افزوده.
منابع
- پستهای کانال وبآموز.
- اطلاعیههای وزارت ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی.